ASCII Tablosu ve C++'ta Karakter Temsili

Snippet from Wikipedia: ASCII

ASCII (İngilizce: American Standard Code for Information Interchange, Türkçe: Bilgi Değişimi İçin Amerikan Standart Kodlama Sistemi) Latin alfabesi üzerine kurulu 7 bitlik bir karakter kümesidir. İlk kez 1963 yılında ANSI tarafından standart olarak sunulmuştur.

ASCII'de 33 tane basılmayan kontrol karakteri ve 95 tane basılan karakter bulunur. Kontrol karakterleri metnin akışını kontrol eden, ekranda çıkmayan karakterlerdir. Basılan karakterler ise ekranda görünen, okuduğumuz metni oluşturan karakterlerdir. ASCII'nin basılan karakterleri aşağıda belirtilmiştir.

Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0

C++ programlamada karakterler bellekte doğrudan metin olarak değil, sayısal değerler olarak tutulur. Bu sayısal değerlerin karakterlerle nasıl eşleştiğini belirleyen evrensel standarda ASCII denir.

C++'da temel karakter veri tipi olan char, özünde 8 bitlik bir tam sayı tipidir. Genellikle arka planda ASCII tablosunu kullanır.

Bir karaktere işlem yaptığımızda aslında onun ASCII değerine işlem yaparız. Bu durum bize karakter aritmetiği dediğimiz güçlü ve hızlı bir manipülasyon tekniklerinin kapısını açar.

#include <iostream>
 
int main() {
char harf = 'A';
 
// Güvenli ve modern C++ dönüşümü (Casting)
int asciiDegeri = static_cast<int>(harf);
 
std::cout << "Karakter: " << harf << "\n";
std::cout << "ASCII Degeri: " << asciiDegeri << "\n"; // Çıktı: 65
 
return 0;
 
 
}

Büyük harfler ile küçük harfler arasında ASCII tablosunda tam olarak 32 birim fark vardır. (Örn: 'a' = 97, 'A' = 65 → 97 - 65 = 32). Bu kuralı kullanarak manuel büyük/küçük harf dönüşümü yapabiliriz.

#include <iostream>
 
int main() {
char kucukHarf = 'g';
 
// Küçük harften 32 çıkarırsak büyük harfi elde ederiz.
char buyukHarf = kucukHarf - 32; 
 
std::cout << kucukHarf << " harfinin buyugu: " << buyukHarf << "\n"; 
// Çıktı: g harfinin buyugu: G
 
return 0;
 
 
}

Not: Modern C++ projelerinde bu işlemi manuel yapmak yerine <cctype> kütüphanesindeki std::toupper() ve std::tolower() fonksiyonlarını kullanmak en iyi pratiktir

Karakterin ASCII değerinin 48 ('0') ile 57 ('9') arasında olup olmadığını kontrol ederek matematiksel bir doğrulama yapabiliriz.

#include <iostream>
 
bool rakamMi(char c) {
// '0' ile '9' ASCII aralığında mı diye bakıyoruz
return (c >= '0' && c <= '9');
}
 
int main() {
char testKarakteri = '5';
if (rakamMi(testKarakteri)) {
std::cout << testKarakteri << " bir rakamdir.\n";
}
return 0;
}

Bu belgedeki bilgiler UCH Wiki'den alınmıştır. https://wiki.ulascemh.com/doku.php?id=tr:cs:lang:cpp:types:ascii